De Griefelinterventie

De Griefelinterventie, kortweg Griefelen genoemd, is bedoeld om jonge kinderen te ondersteunen bij de ontwikkeling van regulatievaardigheden als bouwsteen voor veerkrachtig functioneren. Hieronder lees je er meer over.

Bouwstenen voor veerkracht

Zelfregulatie is het vermogen om richting te geven aan eigen emoties, gedachten en gedrag om tot een gewenste toestand of reactie te komen (Inzicht et al, 2022). De Griefelinterventie ondersteunt jonge kinderen bij de ontwikkeling van rgulatie: het vermogen om richting te geven aan eigen emoties, gedachten en gedrag om tot een gewenste toestand of reactie te komen (Inzicht et al, 2022). Onder zelfregulatie valt zowel fysiologische stressregulatie (het vermogen om gevoelens van stress te verlagen) als emotieregulatie: gaat over het herkennen van emoties en manieren om daarmee om te gaan, zodat je niet overweldigd raakt door de intensiteit. Samen vormen dit twee belangrijke bouwstenen voor de ontwikkeling van veerkrachtig functioneren (Augeo Foundation, 2024).

Speciaal voor het jonge kind

Regulatievaardigheden zijn complex en vereisen een bepaald cognitief en emotioneel ontwikkelingsniveau. Het is dan ook niet voor niets dat er weinig tot geen aanbod voor jonge kinderen onder de 7 jaar bestaat. Een gemiste kans! De basis die er tijdens deze jaren wordt gelegd, is cruciaal voor de ontwikkeling op latere leeftijd. Bovendien biedt een vroege start de mogelijkheid tot het tijdig signaleren van kwetsbaarheden die in een latere fase tot regulatieproblemen kunnen leiden. 
De Griefelinterventie is geschikt voor kinderen in de ontwikkelingsleeftijd tussen de 3 en de 7 jaar, individueel of in kleine groepen. Onder bepaalde voorwaarden is de interventie ook inzetbaar in grotere groepen, in ouder-kind-begeleiding, als behandelinterventie of als diagnostisch instrument.

Terwijl het kind speelt, leert het brein!

Terwijl het kind tijdens de spellen spanning en opwinding ervaart, 'leert' het brein dat de bijbehorende fysieke gewaarwordingen niet gevaarlijk zijn. Het kind wordt hierdoor minder gevoelig voor het ontregelende effect van heftige emoties en stress. 'Spelenderwijs leren' krijgt zo bij het Griefelen een geheel nieuwe dimensie!

De drie kernelementen

De interventie krijgt vorm in drie samenhangende onderdelen:
krinkels en kronkels (taal), de tien Griefelbijeenkomsten (het programma) en de rol van de Griefelaar (begeleiding). 

De 10 Griefelbijeenkomsten (programma)

De Griefelinterventie bestaat uit een programma van tien bijeenkomsten met een vaste opbouw. Die herkenbare structuur geeft jonge kinderen houvast en biedt een veilige context om te oefenen.
Binnen de bijeenkomsten leren kinderen stap voor stap lichamelijke gewaarwordingen herkennen, interpreteren en uiten. Daarnaast oefenen zij met het verdragen van spanning, met het laten afvloeien van overtollige energie en met het weer tot rust brengen van het lichaam. Verhaal, spel, beweging en muziek vormen daarbij samen een ontwikkelingspassende ingang.
Een belangrijke plaats binnen het Griefelprogramma is weggelegd voor het verhaal van Stokkie het stokstaartje, die in het Grote Dierenbos allerlei avonturen beleeft. Elke bijeenkomst vertelt Stokkie één van deze avonturen in de vorm van een verhaal op rijm. Onder begeleiding van de Griefelaar spelen de kinderen spellen waarin ze zelf kunnen ervaren wat de dieren meemaken, waarbij de spanning in een veilige setting kan oplopen. Giraf helpt hen vervolgens om hun lichaam weer tot rust te brengen om vervolgens echt te kunnen ontspannen. 

Speciaal voor het jonge kind (taal)

Binnen de Griefelinterventie vormen lichamelijke gewaarwordingen het uitgangspunt. De lichaamsgerichte insteek maakt de Griefelinterventie geschikt voor jonge kinderen die nog niet in staat zijn om abstracte emoties bij zichzelf te herkennen en te benoemen. Lichamelijke gewaarwordingen zijn concreet tastbaar, waardoor ze voor kinderen een toegankelijk startpunt vormen.
Binnen de Griefelinterventie worden lichamelijke gewaarwordingen als krinkels en kronkels aangeduid, die 'fijn' of 'niet fijn' kunnen voelen. Deze 'griefeltaal' helpt kinderen om zij voelen in hun lichaam uitbaar en bespreekbaar te maken. Dit laatste kan verbaal, maar ook met behulp van de Griefel: een peperkoekmannetje waarop kinderen hun krinkels en kronkels in beeld kunnen brengen. 

De Griefelaar (begeleiding)

Binnen de Griefelinterventie vervult de Griefelaar een centrale rol. Hij is geen uitvoerder van een draaiboek, maar degene die het programma tot interventie maakt. De rol van Griefelaar kent veschillende elementen, die in de opleiding nader worden toegelicht en uitgewerkt:
 • het scheppen van veiligheid;
 • het helpen richten van aandacht op lichamelijke signalen;
 • het ondersteunen van interpretatie en uiting;
 • het bewaken van dosering;
 • het begeleiden van afvloeien van spanning en terugkeer naar rust;
 • en het mogelijk maken van positieve ervaringen met co-regulatie. 
Binnen de Griefelinterventie vervult de Griefelaar een centrale rol. De interventie bestaat niet alleen uit een programma met vaste onderdelen, maar krijgt juist betekenis in de manier waarop de Griefelaar deze onderdelen inzet en begeleidt. Door met kinderen in gesprek te gaan over de krinkels en kronkels die zij tijdens het programma ervaren, stimuleert hij de ontwikkeling van het introspectief bewustzijn.
Tijdens het Griefelprogramma wisselen momenten van (in-)spanning en ontspanning elkaar voortdurend af. De kinderen krijgen hierdoor de kans om te voelen wat dit met hun lichaam doet en te oefenen hun lichaam weer tot rust te brengen. Het is aan de Griefelaar om dit proces te begeleiden en de veilige basis te bieden waarin het kind kan experimenteren zonder overweldigd te raken. 

Meer weten?

Spreekt het Griefelen je aan en wil je onderzoeken of het iets voor jou is? 
Schrijf je dan in voor de oriëntatiemodule.